Bujak, huśtawka czy karuzela: od czego zacząć

Dwa bujaki na sprężynie dają dwa miejsca. Grupa przedszkolna liczy dwadzieścioro kilkoro dzieci, więc przy dwóch miejscach nauczycielka przez całe wyjście liczy do dziesięciu i każe się zmieniać. To nie błąd w wyborze urządzenia, tylko błąd w kolejności zakupów: bujak dokłada się do placu, który ma już czym zająć całą grupę.

Czym różnią się bujak, huśtawka i karuzela?

Rodzajem ruchu i liczbą dzieci, które ten ruch wywołują. Bujak na sprężynie kołysze się pod ciężarem jednego dziecka, które przenosi masę do przodu i do tyłu. Huśtawka ważka to belka na osi z siedziskami na obu końcach i wymaga dwóch osób, bo bez drugiego dziecka belka stoi. Karuzela obraca się wokół pionowej osi, napędzana odepchnięciem nogą albo popchnięciem z zewnątrz, i przyjmuje tyle dzieci, ile mieści się w jej nośności.

Ten podział nie jest marketingowy. Norma PN-EN 1176 dzieli urządzenia placów zabaw na części według typu konstrukcji: osobne wymagania mają urządzenia obrotowe, osobne urządzenia kołyszące, do których należą bujaki i ważki, osobne huśtawki wiszące. Wymagania ogólne, wspólne dla wszystkiego, co stoi na placu, zawiera część pierwsza, a zasady instalowania, kontroli i konserwacji część siódma. Urządzenie z jednej kategorii nie podlega wymaganiom drugiej, więc porównywanie ich „na parametry” z katalogu zwykle nic nie daje.

Dla kogo jest bujak na sprężynie?

Dla placu, który ma już urządzenie obsługujące całą grupę naraz. Bujak ma jedno miejsce, dziecko wsiada samo, nie czeka na partnera i samo decyduje, jak mocno się kołysze. Przedział wieku podaje instrukcja konkretnego modelu. Nasze karuzele i ważka są opisane jako urządzenia od 3 lat, więc jeśli na plac mają przychodzić dzieci młodsze, trzeba dla nich urządzenia z innej kategorii i bujak jest jedną z możliwości.

Słabą stroną jest arytmetyka. Jedno miejsce to jedno dziecko, więc przy grupie przedszkolnej trzeba kilku bujaków, żeby zabawa nie zamieniła się w kolejkę z odliczaniem. Bujaków nie produkujemy, nie znamy ich cen, wymiarów ani zużycia części, więc nie zestawiamy ich z własnymi urządzeniami i nie będziemy udawać, że mamy je w katalogu. Koszt na jedno miejsce każdy musi policzyć na konkretnych ofertach.

Z eksploatacji wynika jedno, niezależnie od modelu: bujak należy do urządzeń kołyszących, które norma PN-EN 1176 opisuje w osobnej części, i jak każde urządzenie na placu podlega kontroli funkcjonalnej co 1 do 3 miesięcy według części siódmej. Zakres czynności dla danego modelu podaje jego instrukcja, a harmonogram kontroli rozpisaliśmy w tekście o przeglądach placu zabaw.

Dla kogo jest huśtawka ważka?

Dla dwóch dzieci w wieku od 3 do 10 lat, o zbliżonej masie, przy łącznej nośności do 100 kg. Huśtawka Ważka Bol-Met jest wykonana ze stali i malowana proszkowo, ma atest zgodny z normą EN 1176 i kosztuje 3 997,86 zł. Działa wtedy, gdy obie strony belki są obciążone podobnie: przy dużej różnicy mas cięższe dziecko zostaje przy ziemi, lżejsze wisi w górze i zabawa kończy się po minucie.

Ważka wnosi na plac coś, czego nie wnosi ani bujak, ani karuzela: wymusza współpracę. Dwoje dzieci musi ustalić rytm, bo inaczej belka nie chodzi. Dla nauczyciela to urządzenie łatwe do nadzorowania, ponieważ liczba użytkowników jest widoczna na pierwszy rzut oka i nie trzeba liczyć głów na platformie. Kolejka przy ważce przesuwa się parami, co ma praktyczną konsekwencję: dziecko, które nie ma z kim wejść, czeka dłużej niż przy karuzeli.

Czego ważka nie zrobi: nie obsłuży dwunastolatków, bo nasza konstrukcja jest opisana jako urządzenie dla dzieci od 3 do 10 lat, przy nośności 100 kg. Ta wartość dotyczy łącznej masy obu stron belki i nie jest w karcie produktu rozbita na obciążenie statyczne i dynamiczne, więc nie dokładamy do niej własnych przeliczeń. Ważka nie obsłuży też grupy o mocno zróżnicowanym wieku, bo pary trzeba dobierać masą, a nie sympatią.

Dla kogo jest karuzela na plac zabaw?

Dla grupy, nie dla pojedynczego dziecka. Karuzela nie wymaga dobierania par ani kolejności, dzieci wchodzą po kolei, dopóki jest miejsce, i jadą razem. To jedyna z trzech kategorii, która skaluje się z liczbą dzieci na placu, więc przy grupie od kilkunastu osób sens ma zacząć od karuzeli, a nie dokładać ją na końcu.

Trzy karuzele różnią się między sobą bardziej, niż wynika z tabeli, ale różnice dotyczą konstrukcji, nie wymiarów, których nie podajemy z pamięci. Krzyżowa ma cztery wydzielone siedziska na ramionach i nośność 160 kg, z przedziałem wieku do 12 lat. Kołowa ma platformę z poręczą dookoła i najwyższą z trójki nośność, 200 kg. Tarczowa to obrotowa platforma z blachy perforowanej, też bez poręczy. Porównanie całej trójki jest w tekście karuzele na plac zabaw, a różnice konstrukcyjne rozbija artykuł karuzela kołowa, krzyżowa czy tarczowa.

Karuzela ma też największe wymagania terenowe z trzech kategorii i to jest jej realny koszt ukryty. Wymaga 2 metrów wolnej przestrzeni dookoła, na całym obwodzie, i terenu, w którym nie stoi nic innego. Dochodzi do tego zakotwienie urządzenia: wymagania dla konkretnego modelu podaje instrukcja montażu i potwierdzamy je mailem przed zamówieniem. Jeśli plac ma 20 m² wolnego terenu, rozmowa o karuzeli kończy się, zanim zacznie.

Jak policzyć, ile dzieci obsłuży jedno urządzenie na przerwie?

Liczba miejsc to dopiero połowa odpowiedzi. Druga połowa to długość jednej tury, a tej nie mamy zmierzonej na żadnym z naszych urządzeń i nie będziemy jej szacować za Ciebie. Przepustowość liczy się tak: liczba miejsc razy liczba tur, które zmieszczą się w czasie przerwy. Długość tury przy nadzorze opiekuna jest krótsza niż bez nadzoru, więc jedyną sensowną wartością jest ta zmierzona na własnym placu, stoperem, przy swojej grupie.

Pewna jest tylko liczba miejsc naraz, i to ona rozstrzyga porównanie kategorii. Bujak daje jedno miejsce, w modelach dwuosobowych dwa. Huśtawka ważka dwa. Karuzela od czworga do ośmiorga, w zależności od wieku dzieci, co wychodzi z rachunku nośności: siedmiolatek waży około 24 kg według siatek centylowych projektu OLAF, więc nośność 200 kg mieści ośmioro takich dzieci, a przy trzynastolatkach o masie około 47 kg zostają cztery miejsca. To szacunek z nośności, nie liczba miejsc z karty produktu, bo wymiarów platformy nie podajemy. Cały przelicznik, z podziałem na roczniki, jest w tekście ile dzieci pomieści karuzela.

Z tego rachunku wynika jedna rzecz, o której łatwo zapomnieć przy porównywaniu cen: trzy bujaki dają trzy miejsca, jedna karuzela od czterech do ośmiu, a trzy bujaki zajmą trzy osobne strefy bezpieczeństwa zamiast jednej. Przy placu, który ma przyjąć grupę przedszkolną albo klasę, kolejność zakupów wynika z tej arytmetyki, a nie z upodobań.

Ile miejsca zajmuje każde z tych urządzeń?

Karuzela wymaga 2 metrów wolnego terenu z każdej strony, liczonych po całym obwodzie. Przy obrysie urządzenia 150 × 150 cm, który podajemy tu jako przykład liczbowy, wychodzi kwadrat 550 × 550 cm, czyli ponad 30 m². W tej strefie nie może stać ogrodzenie, ławka, drzewo, słup ani drugie urządzenie. Skąd się bierze ta liczba, rozpisaliśmy w tekście o strefie bezpieczeństwa karuzeli.

Dla Huśtawki Ważki nie przenosimy tych 2 metrów. Strefę tego urządzenia mamy w karcie produktu wpisaną jako do potwierdzenia i tak to piszemy, zamiast podawać wymiar z pamięci. Przy bujaku dokładny wymiar strefy podaje instrukcja konkretnego modelu. Wymiarów obrysu, wagi i głębokości zakotwienia naszych urządzeń nie podajemy w karcie produktu, dopóki nie zmierzymy egzemplarza z bieżącej produkcji, ale potwierdzamy je mailem przed zamówieniem, razem z wysokością swobodnego upadku.

Wysokość upadku jest ważna z jednego powodu: od niej zależy, czy pod urządzeniem potrzebna jest nawierzchnia amortyzująca. Wymóg pojawia się, gdy wysokość swobodnego upadku jest większa niż około 60 cm, a koszt mat albo piasku bywa porównywalny z ceną samego urządzenia. Wymagania dla samej nawierzchni opisuje norma PN-EN 1177, a porównanie rodzajów jest w tekście nawierzchnia pod karuzelę. Osobno trzeba sprawdzić odstęp placu od okien i drogi: przy budynkach mieszkalnych wielorodzinnych rozporządzenie w sprawie warunków technicznych wymaga 10 metrów, a przy placu gminnym w parku ten przepis nie obowiązuje. Szczegóły są w artykule o odległości placu zabaw od okien i drogi.

Od czego zacząć, gdy budżet starcza na jedno urządzenie?

Kolejność decyzji jest odwrotna niż kolejność, w której zwykle się o tym myśli. Teren i wiek dzieci są dane, urządzenie się do nich dobiera, a nie odwrotnie.

1. Wypisz najmłodszą i najstarszą grupę, która będzie korzystać z placu. Trzylatki i dwunastolatki to dwa różne urządzenia, bo przedziały wieku na tabliczkach się nie pokrywają.
2. Zmierz wolny teren i odejmij od niego to, czego nie da się przesunąć: ogrodzenie, drzewa, chodnik, okna budynku. To, co zostanie, jest terenem na urządzenie wraz ze strefą bezpieczeństwa.
3. Policz, ile dzieci ma korzystać z placu w tym samym czasie. Grupa przedszkolna to dwadzieścia kilka osób, przerwa w szkole podstawowej kilkadziesiąt, osiedlowe popołudnie kilkoro.
4. Przy grupie od kilkunastu osób wybierz urządzenie o największej liczbie miejsc. Przy dwóch albo trzech dzieciach, na przykład na terenie agroturystyki albo małej wspólnoty, sensowniejsza jest ważka albo bujak.
5. Dopytaj dostawcę o wymiary obrysu, wymiar strefy bezpieczeństwa, wysokość swobodnego upadku i wymagania dla zakotwienia, zanim podpiszesz zamówienie. Te liczby decydują o kosztach, które nie są w cenie urządzenia.
6. Zarezerwuj budżet na nawierzchnię, przygotowanie podłoża pod zakotwienie, montaż, tablicę z regulaminem i pierwszy przegląd. Dopiero ta suma jest kosztem placu zabaw.

Pełną listę pytań do zadania przed zamówieniem zebraliśmy w tekście co sprawdzić przed zakupem urządzeń na plac zabaw, a kalkulację całego wyposażenia w artykule wyposażenie placu zabaw.

Jak dobrać drugie urządzenie, żeby kolejka się rozsypała?

Drugie urządzenie powinno być inne niż pierwsze. Dwie takie same karuzele zbierają dzieci w jednym miejscu placu i konkurują ze sobą o tę samą grupę wiekową, a dwa różne urządzenia rozdzielają dzieci według wieku i według tego, co chcą robić.

Pary, które mają sens, wyglądają tak. Karuzela krzyżowa dla młodszych plus kołowa albo tarczowa dla starszych rozdziela plac przedszkolno-szkolny na dwie strefy wieku, bo krzyżowa jest opisana do 12 lat, a kołowa i tarczowa do 14. Karuzela plus huśtawka ważka rozdziela zabawę grupową i zabawę w parach, więc dzieci, które nie chcą się kręcić, mają gdzie pójść. Karuzela plus bujak ma sens tam, gdzie na plac przychodzą dzieci młodsze niż trzy lata, bo wszystkie nasze urządzenia są opisane jako przeznaczone od 3 lat. Kategorie urządzeń, których nie produkujemy, opisaliśmy osobno w tekście urządzenia na plac zabaw.

Przy zakupie dwóch urządzeń naraz odejmujemy 500 zł od zamówienia. Rabat nalicza się sam, gdy w koszyku są co najmniej dwa urządzenia, i nie trzeba o niego pytać.

Czego nie widać w cenie urządzenia?

Cena z karty produktu to urządzenie z dokumentacją, nie gotowy plac zabaw. Do rachunku dochodzą pozycje, które przy jednym urządzeniu bywają warte drugie tyle.

• Dostawa kurierem w całej Polsce jest wliczona w cenę. Do Czech i na Słowację transport kosztuje dodatkowo 1000 zł.
• Montaż z naszą ekipą wyceniamy stawką 2,50 zł za kilometr w jedną stronę, licząc od Rogowa 69, 87-515 Rogowo. Montaż własny jest możliwy, ale wymaga sprzętu i ludzi, a czasu montażu nie podajemy, bo go nie zmierzyliśmy. Co zmienia w gwarancji i protokole, opisaliśmy w tekście montaż własny czy z ekipą.
• Przygotowanie podłoża pod zakotwienie urządzenia jest po stronie kupującego, niezależnie od tego, kto montuje. Wymagania dla konkretnego modelu podaje instrukcja montażu.
• Nawierzchnia amortyzująca, jeśli wysokość swobodnego upadku jest większa niż około 60 cm.
• Tablica z regulaminem placu, na której podaje się przedział wieku i liczbę użytkowników.
• Przeglądy, których norma PN-EN 1176-7 przewiduje trzy rodzaje: bieżące, funkcjonalne co 1 do 3 miesięcy i podstawowe raz w roku.

W cenie są trzy rzeczy: atest zgodny z normą EN 1176 wraz z dokumentacją techniczną i instrukcją montażu, dwa lata gwarancji oraz realizacja w 7 dni roboczych, czyli 5 dni produkcji i 2 dni transportu. Co dokładnie przyjeżdża z urządzeniem, wylicza tekst atest EN 1176. Jesteśmy zwolnieni z VAT na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, więc podana kwota jest kwotą do zapłaty i nie dochodzi do niej podatek. Instytucje mogą zamawiać z odroczonym terminem płatności 14 dni, a tryb rozliczenia ustalamy przed zamówieniem: warunki zebraliśmy w tekście odroczony termin płatności dla gminy i szkoły.

Co zrobić, gdy plac ma obsłużyć i trzylatki, i dziesięciolatki?

Rozdzielić urządzenia przestrzennie i oznaczyć wiek na tablicy. Przedziały wieku na tabliczkach znamionowych nie są sugestią i nie da się ich rozciągnąć: Huśtawka Ważka jest do 10 lat, Karuzela Krzyżowa do 12, kołowa i tarczowa do 14. Plac, który ma obsłużyć całą rozpiętość wieku, potrzebuje więc co najmniej dwóch urządzeń, a nie jednego „uniwersalnego”, bo takiego nie ma.

W przedszkolu najczęściej wystarcza jedna karuzela plus ważka, bo górna granica grupy to sześciolatki. Wymagania dokumentowe i to, o co pyta sanepid, zebraliśmy w tekście plac zabaw w przedszkolu. Przy szkole podstawowej plac obsługuje dwie grupy, klasy 1-3 i 4-8, i tam jedno urządzenie zawsze oznacza kolejkę przez całą przerwę, co rozpisaliśmy w artykule plac zabaw przy szkole podstawowej.

Przy terenie, na którym bawi się kilkoro dzieci dziennie, cała ta arytmetyka traci znaczenie i wtedy ważka albo bujak są rozsądniejszym wydatkiem niż karuzela, dla której trzeba wydzielić teren razem ze strefą bezpieczeństwa. Agroturystyka z dwoma domkami i gmina z placem przy świetlicy to dwa różne zadania, mimo że pytanie brzmi tak samo.