Ubezpieczenie placu zabaw: czego wymaga ubezpieczyciel

Dziecko skręciło nogę, rodzic złożył roszczenie, zarządca zgłosił szkodę z polisy. Likwidator odpisał w dwa dni i poprosił o jedno: dokumentację przeglądów urządzenia z ostatnich trzech lat. Tu kończy się większość takich spraw, w jedną albo drugą stronę.

Jaka polisa obejmuje plac zabaw

Rzadko jest to umowa zawierana specjalnie dla placu. Częściej plac wchodzi w zakres polisy, którą podmiot ma już zawartą dla całej nieruchomości albo działalności:

• gmina ma ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej z tytułu zarządzania mieniem komunalnym, obejmujące skwery, parki i tereny rekreacyjne,
• szkoła i przedszkole mają OC placówki, a osobno rodzice wykupują dobrowolne NNW dla dzieci,
• wspólnota i spółdzielnia mają OC z tytułu posiadanego mienia, obejmujące części wspólne razem z terenem zewnętrznym,
• ośrodek wypoczynkowy, hotel i restauracja mają OC z tytułu prowadzonej działalności, w którym plac zabaw jest jednym z elementów infrastruktury dla gości.

Warto raz sprawdzić, czy plac faktycznie mieści się w opisie przedmiotu ubezpieczenia. Zdarza się, że polisa opisuje budynek i drogi wewnętrzne, a urządzenia rekreacyjne postawione po zawarciu umowy nigdy nie zostały do niej dopisane.

Druga rzecz do ustalenia to pytanie, czyja polisa w ogóle wchodzi w grę. Jeżeli terenem zarządza firma zewnętrzna albo administrator na zlecenie wspólnoty, umowa powinna wprost rozstrzygać, kto odpowiada za utrzymanie placu i kto ma z tego tytułu ubezpieczenie. Podobnie przy inwestycji deweloperskiej: do dnia przekazania części wspólnych działa polisa dewelopera, od dnia przekazania polisa wspólnoty, a datę tej zmiany najlepiej mieć na piśmie w protokole razem z całą dokumentacją urządzeń.

Czego ubezpieczyciel żąda po zdarzeniu

Pierwsze trzy pozycje zdobywa się raz, przy zakupie i montażu. Czwartej nie da się odtworzyć wstecz, a to o nią pytanie pada najczęściej.

Kiedy wypłata jest kwestionowana

Ubezpieczyciel wypłaca z polisy OC dlatego, że odpowiedzialność ponosi ubezpieczony zarządca. Problem zaczyna się tam, gdzie zaniedbanie było na tyle poważne, że towarzystwo próbuje ograniczyć swój udział albo dochodzić zwrotu od zarządcy. W praktyce chodzi o pięć sytuacji:

1. Brak jakichkolwiek zapisów z kontroli. Nie ma karty przeglądów, nie ma dat, nie ma nazwiska osoby odpowiedzialnej. Zarządca nie jest w stanie wykazać, że przez trzy sezony ktokolwiek spojrzał na urządzenie.
2. Znana usterka bez reakcji. Mieszkaniec zgłosił pękniętą poręcz mailem w maju, urządzenie działało dalej, wypadek zdarzył się we wrześniu. Zgłoszenie jest w skrzynce, reakcji nie ma nigdzie.
3. Samodzielna przeróbka konstrukcji. Dospawany element, wymienione siedzisko na niefabryczne, podniesiona platforma. Urządzenie przestaje odpowiadać atestowi, a producent przestaje za nie odpowiadać.
4. Montaż niezgodny z instrukcją. Płytszy fundament, dopuszczenie do użytku przed związaniem betonu, brak zachowanej strefy 2 m wokół urządzenia.
5. Brak nawierzchni tam, gdzie jest wymagana. Powyżej 60 cm wysokości swobodnego upadku norma PN-EN 1177 wymaga nawierzchni amortyzującej dobranej do tej wysokości. Trawa i utwardzony grunt tego nie spełniają i to jedno z pierwszych ustaleń oględzin.

Żadna z tych sytuacji nie oznacza automatycznie odmowy wypłaty poszkodowanemu. Oznacza jednak, że zarządca przestaje być stroną, która tylko zgłasza szkodę, i staje się stroną, której zaniedbanie jest przedmiotem sporu. Więcej o podziale odpowiedzialności w tekście o tym, kto odpowiada za wypadek na placu zabaw.

Co sprawdzić w polisie, zanim coś się wydarzy

• Zakres przedmiotowy. Czy w opisie jest teren rekreacyjny i urządzenia zabawowe, czy tylko budynek i drogi wewnętrzne. Nowe urządzenie dopisuje się do polisy, nie dopisuje się samo.
• Szkody osobowe. Na placu zabaw to główne ryzyko. Suma gwarancyjna liczona tylko pod szkody rzeczowe bywa za niska przy trwałym uszczerbku na zdrowiu dziecka.
• Suma na jedno i na wszystkie zdarzenia. Przy kilku placach w gminie limit roczny wyczerpuje się szybciej, niż wynika to z pojedynczej sprawy.
• Franszyza. Kwota, poniżej której towarzystwo nie płaci w ogóle albo którą odejmuje od każdej wypłaty. Przy drobnych urazach zdarza się, że polisa nie uruchamia się wcale.
• Wyłączenia i podwykonawcy. Jeśli montaż albo przeglądy zleca się na zewnątrz, warto wiedzieć, czy polisa obejmuje szkody wyrządzone przez podwykonawcę i czy wykonawca ma własne OC.

NNW przy szkole i przedszkolu

Ubezpieczenie następstw nieszczęśliwych wypadków, wykupywane przez rodziców, działa niezależnie od winy i wypłaca świadczenie za sam uszczerbek na zdrowiu. OC placówki działa tylko wtedy, gdy da się przypisać odpowiedzialność zarządcy albo pracownikowi.

Te dwie polisy nie zastępują się nawzajem i nie wykluczają. Rodzic może dostać świadczenie z NNW za złamanie i równolegle dochodzić roszczenia od placówki, jeśli przyczyną było zaniedbanie. Dla dyrektora oznacza to jedno: wykupione przez rodziców NNW nie jest powodem, żeby odpuścić przeglądy.

Zakres NNW bywa też węższy, niż wynika to z rozmowy na zebraniu. Świadczenie liczy się zwykle jako procent sumy ubezpieczenia przypisany do konkretnego uszczerbku, a nie jako zwrot poniesionych kosztów, więc rehabilitacja po poważniejszym urazie potrafi ten limit przekroczyć. Placówka, która chce mieć porządek w tej sprawie, trzyma w dokumentacji obie polisy razem z teczką placu zabaw, żeby po zdarzeniu nie szukać ich w dwóch różnych segregatorach.

Gwarancja, atest i polisa

Mylenie tych trzech dokumentów kończy się zawsze tak samo. Zarządca po zdarzeniu wysyła ubezpieczycielowi atest EN 1176 w przekonaniu, że to odpowiedź na pytanie o dokumentację, i dostaje ponowioną prośbę o kartę przeglądów.

Co zrobić w dniu zdarzenia

1. Zabezpiecz urządzenie i nie naprawiaj go przed oględzinami, nawet jeśli usterka jest oczywista.
2. Zrób zdjęcia urządzenia, nawierzchni, strefy bezpieczeństwa i tablicy z regulaminem, z widoczną datą.
3. Spisz protokół zdarzenia: data, godzina, okoliczności, świadkowie, kto był obecny.
4. Zgłoś szkodę do ubezpieczyciela w terminie z umowy, zwykle liczy się on w dniach od powzięcia informacji.
5. Zbierz teczkę placu zabaw w całości, zanim likwidator o nią poprosi, i wpisz zdarzenie do karty przeglądów.

Punkt pierwszy bywa najtrudniejszy, bo naturalnym odruchem zarządcy jest naprawić usterkę natychmiast. Naprawa przed oględzinami zaciera stan faktyczny i utrudnia ustalenie przyczyny, co przy sporze działa na niekorzyść tego, kto naprawiał.

Do karty przeglądów wpisuj także kontrole, w których nic nie znaleziono. Zapis „kontrola funkcjonalna, nie stwierdzono nieprawidłowości” z datą i podpisem jest dowodem dla likwidatora. Pusta strona za trzy sezony nie jest dowodem niczego. Zasady kontroli rozpisaliśmy w tekście o przeglądach placu zabaw, a to, co powinno wisieć na tablicy, w tekście o regulaminie placu zabaw.